Taktu þátt í réttindabaráttu fólks með þroskahömlun

Vera með
Átak

Átak - félag fólks með þroskahömlun

Okkar Átak

  • Um Átak
  • Saga Átaks
  • Auðlesið
  • Lög Átaks

Efni

  • Fréttir
  • Viðburðir
  • Frikkinn
  • Stefnumál
  • Myndasafn
  • Útgefið efni

Samráð

  • Samráð
  • Samráðsaðilar
  • Leiðarvísir

Taka þátt

  • Fræðsla og ráðgjöf
  • Gerast félagi
  • Styrkja

Hafa samband

  • Hafnarstræti 6, 3. hæð, 101 Reykjavík
  • 764 9638
  • atak@okkaratak.is

© 2026 Átak - félag fólks með þroskahömlun

Kennitala: 431293-2699

Okkar samráð/Ekkert um okkur án okkar

Ekkert um okkur, án okkar

Samráð er þegar við tölum saman og hlustum á skoðanir hvers annars. Þegar fólk er að ákveða fyrir fatlað fólk á alltaf að hafa samráð við fatlað fólk. Átak tekur þátt í samráði fyrir hönd fólks með þroskahömlun.

Við erum samtök fatlaðs fólks

Átak uppfyllir alþjóðleg viðmið sem samtök fatlaðs fólks (DPO – Disabled People’s Organisation). Slík samtök eru leidd og stjórnuð af fötluðu fólki, þar sem meirihluti þeirra sem sitja í stjórn, starfa hjá félaginu eða taka þátt sem sjálfboðaliðar er fatlað fólk.

Átak tekur þátt í allskyns samráði, við önnur samtök, stjórnvöld og einkaaðila. Ef þú ert að huga að inngildingu fólks með þroskahömlun eða ert að taka ákvarðanir sem snerta líf fólks með þroskahömlun þá erum við í stakk búin til að hefja samtal.

  • Átak eru samtök fólks með þroskahömlun á Íslandi.
  • Fólk með þroskahömlun kýs sér fólk til að stjórna Átaki
  • Fólkið sem stjórnar Átaki talar fyrir hönd fólks með þroskahömlun.
  • Átak eru samtök fatlaðs fólks. Á ensku heitir það DPO.

Bóka má samráð með Átaki með því að senda okkur póst:

atak@okkaratak.is

Ef þú vilt fá fræðslu um eigin talmennsku og mikilvægi samráðs þá geturu sent okkur línu:

atak@okkaratak.is

Hér má nálgast samráðsleiðarvísi sem eru leiðbeiningar um hvernig best er að hátta samráði við fólk með þroskahömlun.

Sækja samráðsleiðarvísi

Hvað er samráð?

Tala á við fatlað fólk þegar teknar eru ákvarðanir sem snerta líf þess. Fatlað fólk á rétt á að hafa áhrif á allar slíkar ákvarðnir en til þess að það geti gerst þarf samtal. Samráð er samtal þar sem raunverulega er hlustað á fatlað fólk og ákvarðanir eru byggðar á sjónarmiðum og vilja þess.

Af hverju er samráð mikilvægt?

  • Samráð við fólk með þroskahömlun styrkir rödd þeirra í samfélaginu.
  • Þátttaka samtaka fatlaðs fólks stuðlar að betri stjórnsýslu, aðhaldi með stjórnvöldum, gerir þau meðvitaðri um þarfir fatlaðra.
  • Það tryggir í kjölfarið betri nýtingu almannagæða og betra samfélagi.

Samráðsaðilar

List án landamæra

Fulltrúi frá Átaki situr í stjórn hátíðarinnar.

Listvinnzlan

Átak og Listvinnzlan hafa unnið saman að ýmsum viðburðum og verkefnum. Þar á meðal Artivismasmiðjum og ljóðaupplestri á menningarnótt.

Tabú

Átak hefur sótt sér ráðgjöf hjá Tabú og hefur félagið meðal annars veitt þeim ráðgjöf um aðstoðarmannahlutverk starfsmanna eftir að hafa fundað með stjórn Átaks. Til stendur að þessi tvö félög eigi í frekara samstarfi og gegnir þar jafningjarstuðningur lykilhlutverki.

Listaháskóli Íslands

Átak tók þátt í að þróa námskeið um inngildandi hönnun með áherslu á fólk með þroskahömlun fyrir meistaranema í hönnun. Sérfræðingar í fötlun úr röðum Átaks komu sem gesta-fyrirlesarar á námskeiðið.

Félags- og húsnæðismála-ráðuneytið

Talsmenn Átaks taka reglulega þátt í vinnustofum og samráðsfundum á vegum ráðuneytisins sem fulltrúar fólks með þroskahömlun.

Mannréttindaráð

Talsmaður Átaks tók þátt í samráðsfundi um heimilisofbeldi og fatlað fólk sem hluta af verkefninu Saman gegn ofbeldi.

Borgarbókasafnið

Átak hélt fjölmiðlasmiðjurí samstarfi við Borgarbókasafnið veturinn 2025.

Öryrkjabandalag Íslands

Átak er aðildafélag ÖBÍ og tekur virkan þátt í málefnastarfi félagsins.

Háskóli Íslands

Leiðtoganámskeið var haldið í samstarfi við HÍ haustið 2024.

Hitt húsið

Átak hefur unnið viðburði í samstarfi við Hitt húsið með það fyrir augum að ná í auknum mæli til ungs fólks með þroskahömlun sem sækir þar þjónustu.

Þroskahjálp

Átak hefur átt í margvíslegu samstarfi við Þroskahjálp frá stofnun félagsins.

Um samráð í SRFF

Samningurinn Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (SRFF) kveður skýrt á um að fatlað fólk eigi rétt á að koma að ákvörðunum sem varða það, bæði sem einstaklingar og í gegnum eigin samtök. Þessi þátttaka skal vera:

  • Kerfisbundin og skipulögð – ekki eingöngu þegar hentar eða þegar samráð er boðað,
  • Viðvarandi og aðgengileg, með stuðningi ef með þarf,
  • Á eigin forsendum, ekki í gegnum aðra.

Við þróun og innleiðingu löggjafar og stefnu við innleiðingu samnings þessa og við annað ákvörðunartökuferli varðandi málefni fatlaðs fólks, skulu aðildarríki hafa náið samráð við fatlað fólk og tryggja virka þátttöku þess, þar á meðal fatlaðra barna, með milligöngu samtaka sem koma fram fyrir þess hönd.

Almenn athugasemd nr. 7 við samninginn undirstrikar að:
-þátttaka samtaka fatlaðs fólks sé
skyldubundin, ekki valfrjáls.
-
Samtök fólks með þroskahömlun eiga að hafa sérstakan rétt til þátttöku — og ekki í gegnum aðstandendur, heldur á eigin forsendum.
-Samráð án aðgengis, stuðnings og aðlögunar telst ekki
gilt eða fullnægjandi.

Borgaralegt samfélag, einkum fatlað fólk og samtök sem koma fram fyrir þess hönd, skal eiga hlut að og taka fullan þátt í eftirlitsferlinu.

Skilaboðin eru skýr:

  • Fatlað fólk á rétt á að taka virkan þátt í innleiðingu og mati á opinberri stefnu og framkvæmd.
  • Samtök eins og Átak gegna lykilhlutverki í að tryggja að sjónarmið fólks með þroskahömlun séu viðurkennd og virt.

Samráð við fatlað fólk er aðeins raunverulegt ef:

  • Fundir og gögn eru aðgengileg, með einföldu máli og/eða sjónrænum stuðningi
  • Viðeigandi aðlögun er veitt, t.d. með stuðningsaðilum, ráðgjöf, eða tímafrestum
  • Einstaklingsbundnar þarfir eru metnar með virðingu fyrir valdi og reisn

Þátttaka í samráði er hluti af því að viðurkenna fólk með þroskahömlun sem löghæfa einstaklinga. Samkvæmt SRFF:

  • Má ekki útiloka fólk frá samráði vegna fötlunar, tungumáls eða stuðningsþarfar
  • Þarf stundum að veita aðstoð við ákvarðanatöku og tjáningu, t.d. með stuðningsaðila eða aðlögun á máli og upplýsingum

Hvað er DPO félag?

Átak byggir á reglum sem gilda um sjálfsákvörðun fólks með þroskahömlun sem kallast DPO – Disabled People's Organization. Þetta þýðir að fólk með þroskahömlun stjórnar félaginu sjálft og tekur ákvarðanir um sín mál.