Ekkert um okkur án okkar
Tala á við fatlað fólk þegar teknar eru ákvarðanir sem snerta líf þess. Fatlað fólk á rétt á að hafa áhrif á allar slíkar ákvarðanir en til þess að það geti gerst þarf samtal. Samráð er samtal þar sem raunverulega er hlustað á fatlað fólk og ákvarðanir eru byggðar á sjónarmiðum og vilja þess.
Við erum samtök fatlaðs fólks
Átak eru málsvari fólks með þroskahömlun á Íslandi. Átak uppfyllir alþjóðleg viðmið sem samtök fatlaðs fólks, DPO (Disabled People's Organization), m.a. samkvæmt sjöundu almennri athugasemd nefndar Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Félagið eru málsvarasamtök sem eru skipuð, stjórnuð og stýrt af fötluðu fólki sjálfu.
Við höfum tekið þátt í allskyns samráði á síðustu árum við önnur samtök, stjórnvöld og einkaaðila. Ef þú ert að huga að inngildingu fólks með þroskahömlun eða ert að taka ákvarðanir sem snerta líf fólks með þroskahömlun þá erum við í stakk búin til að taka þátt í samráðshópum, veita fræðslu eða funda og veita ráðgjöf.
Bóka samráð
Bóka má samráð með Átaki með því að senda okkur línu.
Fræðsla um eigin talmennsku
Ef þú vilt fá fræðslu um eigin talmennsku og mikilvægi samráðs geturu sent okkur línu.
Samráðsleiðarvísir
Hér má nálgast samráðsleiðarvísi sem eru leiðbeiningar um hvernig best er að haga samráði við fólk með þroskahömlun.
Af hverju er samráð mikilvægt?
Samráð við fólk með þroskahömlun styrkir rödd þeirra í samfélaginu. Þátttaka þeirra er einnig hornsteinn góðrar stjórnsýslu og lýðræðis, þar sem frjáls félagasamtök gegna lykilhlutverki í gegnsæi, ábyrgð og baráttu gegn útilokun og mismunun.
- Styrkir rödd fatlaðs fólks í samfélaginu
- Hornsteinn góðrar stjórnsýslu og lýðræðis
- Tryggir gegnsæi og ábyrgð
- Baráttu gegn útilokun og mismunun
- Betri nýting almannafjár og betra samfélag
Um samráð í samningi Sameinuðu þjóðanna
Samningurinn Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks (SRFF) kveður skýrt á um að fatlað fólk eigi rétt á að koma að ákvörðunum sem varða það, bæði sem einstaklingar og í gegnum eigin samtök.
Grein 4(3) í SRFF — Samráð og þátttaka
Við þróun og innleiðingu löggjafar og stefnu við innleiðingu samnings þessa og við annað ákvörðunartökuferli varðandi málefni fatlaðs fólks, skulu aðildarríki hafa náið samráð við fatlað fólk og tryggja virka þátttöku þess, þar á meðal fatlaðra barna, með milligöngu samtaka sem koma fram fyrir þess hönd.
Almenn athugasemd nr. 7 við samninginn undirstrikar að þátttaka samtaka fatlaðs fólks sé skyldubundin, ekki valfrjáls. Samtök fólks með þroskahömlun eiga að hafa sérstakan rétt til þátttöku — og ekki í gegnum aðstandendur, heldur á eigin forsendum.
Grein 33(3) SRFF — Þátttaka í innleiðingu og eftirliti
Borgaralegt samfélag, einkum fatlað fólk og samtök sem koma fram fyrir þess hönd, skal eiga hlut að og taka fullan þátt í eftirlitsferlinu.
Greinar 2 og 5 — Aðgengi og viðeigandi aðlögun
Samráð við fatlað fólk er aðeins raunverulegt ef:
- Fundir og gögn eru aðgengileg, með einföldu máli og/eða sjónrænum stuðningi
- Viðeigandi aðlögun er veitt, t.d. með stuðningsaðilum, ráðgjöf, eða tímafrestum
- Einstaklingsbundnar þarfir eru metnar með virðingu fyrir valdi og reisn
Grein 12 — Löghæfi og réttur til stuðnings
Þátttaka í samráði er hluti af því að viðurkenna fólk með þroskahömlun sem löghæfa einstaklinga. Samkvæmt SRFF:
- Má ekki útiloka fólk frá samráði vegna fötlunar, tungumáls eða stuðningsþarfar
- Þarf stundum að veita aðstoð við ákvarðanatöku og tjáningu, t.d. með stuðningsaðila eða aðlögun á máli og upplýsingum