Samráðsleiðarvísir

Fólk með þroskahömlun hefur í gegnum tíðina verið útilokað frá ákvarðanatöku sem snýr að lífi þess. Samráð hefur oft verið yfirborðskennt, aðgengi ófullnægjandi og þátttaka bundin við aðra aðila sem tala "fyrir hönd" þeirra. Þessi leiðarvísir er settur fram til að tryggja að samráð við fólk með þroskahömlun verði virkt, raunverulegt og byggt á mannréttindum.

Hvenær á að kalla eftir samráði?

Þegar verið er að móta lög, reglur eða stefnu sem snerta réttindi, þjónustu eða stöðu fatlaðs fólks

Við endurskoðun á þjónustu eða framkvæmd sem snýr að aðgengi, stuðningi eða samfélagsþátttöku

Við mat á áhrifum breytinga eða nýrra kerfa

Þegar verið er að skipa í nefndir, ráð eða starfshópa sem hafa áhrif á líf fatlaðs fólks

Hvernig undirbýr maður gott samráð?

Hafðu beint samband við samtök fatlaðs fólks, ekki í gegnum aðra aðila

Útskýrðu hvað málið snýst um, hvers vegna samráð er mikilvægt og hvernig niðurstöður verða nýttar

Gerðu boð um þátttöku aðgengilegt — með einföldum orðum og skýrum tilgangi

Gefðu nægan fyrirvara (að lágmarki 10 virkir dagar sé það mögulegt)

Hvernig á samráð að fara fram?

Bjóða má upp á fundi, hópsamtöl, viðtöl eða skriflegt samráð — eða sambland

Gögn og kynningar skulu vera einföld, myndræn eða hljóðræn þar sem það á við

Fundir skulu haldnir þar sem gott er aðgengi og þátttakendur fá þann stuðning sem þeir þurfa

Gefðu fólki kost á að koma með eigin stuðningsaðila eða aðstoðarmann

Eftir fund skal senda samantekt á einföldu máli

Dæmi um gott og slæmt samráð

Gott samráð

✓Fundarboð með 14 daga fyrirvara
✓Gögn í einföldu máli og myndræn samantekt
✓Félagsmenn fá stuðning til undirbúnings
✓Niðurstöður kynntar

Slæmt samráð

✗Umsagnarbeiðni bara send á regnhlífarsamtök
✗Aðeins flókið lagamál
✗Aðeins 3 dagar til að svara
✗Engar upplýsingar um framhald